Lúa đón đòng bị khô vằn, nên xử lý thế nào?

Tóm tắt nhanh: Để xử lý bệnh khô vằn trên lúa giai đoạn đón đòng, bà con cần thực hiện ngay 3 bước:

(1) Rút bớt nước trên ruộng,

(2) Ngừng hoàn toàn việc bón phân đạm hoặc đạm lá,

(3) Phun thuốc đặc trị có hoạt chất Validamycin, Hexaconazole, hoặc Azoxystrobin trùng vào gốc lúa lúc trời khô ráo.

Nguyên Nhân Khiến Lúa Làm Đòng Dễ Bị Khô Vằn

Bệnh khô vằn do nấm Rhizoctonia solani gây ra. Ở giai đoạn đón đòng, cây lúa đáp ứng đủ 3 yếu tố để nấm bệnh bùng phát:

• Tán lá rậm rạp: Cây lúa phát triển tối đa về chiều cao và mật độ lá, tạo ra khí hậu ẩm ướt, thiếu ánh sáng ở tầng gốc.
• Thừa phân đạm: Bà con bón đạm quá tay hoặc bón muộn làm bẹ lá mềm yếu, mọng nước, giảm sức đề kháng.
• Thời tiết thuận lợi: Nhiệt độ từ 24∘C−32∘C kèm độ ẩm không khí cao (trên 85%) tạo điều kiện cho nấm nảy mầm và xâm nhiễm mạnh.

Triệu Chứng Nhận Biết Khô Vằn Ở Lúa Đón Đòng

Để xử lý hiệu quả, bà con cần phát hiện bệnh ngay từ khi mới xuất hiện ở tầng gốc:

1. Vết bệnh ban đầu: Xuất hiện các đốm màu xanh xám hoặc loang nổ như vết dầu loang ở các bẹ lá sát mặt nước.
2. Hình thành vân mây: Vết bệnh lan rộng thành các vệt hình mây loang nổ màu nâu xám, viền nâu đậm.
3. Hình thành hạch nấm: Khi bệnh nặng, trên mặt vết bệnh xuất hiện tơ nấm trắng và các hạt nhỏ tròn màu trắng chuyển dần sang nâu sẫm (hạch nấm).
4. Lan lên lá đòng: Nấm bệnh bò dần từ bẹ lá gốc lên lá đòng, làm lá bị khô rụi, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tích lũy đường bột vào hạt.

Quy Trình 4 Bước Xử Lý Lúa Đón Đòng Bị Khô Vằn

Khi phát hiện ruộng lúa có tỷ lệ nhiễm bệnh từ 5% - 10%, bà con cần áp dụng ngay quy trình xử lý theo đúng kỹ thuật:

1.Ngừng bón phân đạm và chất kích thích: Áp dụng ngay khi phát hiện bệnh.

Ngừng toàn bộ việc bón phân đạm hạt, phân bón lá có chứa đạm hoặc các chất kích thích sinh trưởng. Đạm làm cho tế bào cây lúa tiếp tục mọng nước, tạo điều kiện cho sợi nấm đâm xuyên dễ dàng hơn.

2.Điều chỉnh mực nước ruộng: Tăng độ thông thoáng cho chân gốc.

Rút bớt nước trong ruộng, chỉ giữ mực nước nông từ 2 - 3 cm hoặc để ruộng ở dạng ẩm. Việc này giúp hạ độ ẩm ở gốc lúa, triệt tiêu môi trường sống lý tưởng của nấm bệnh.

3.Phun thuốc đặc trị đúng cách: Ưu tiên phun tập trung vào chân gốc.

Sử dụng các loại thuốc trừ nấm có tính nội hấp, lưu dẫn cao. Lượng nước phun phải đảm bảo từ 20 - 24 lít/sào 360m² (400 - 500 lít/ha) để thuốc ướt đẫm từ gốc lên thân.

4.Kiểm tra và phun lặp lại: Đánh giá sau 5-7 ngày.

Sau khi phun 5 - 7 ngày, kiểm tra lại ruộng. Nếu thấy vết bệnh chưa khô hoàn toàn hoặc tiếp tục có vết bệnh mới xuất hiện, tiến hành phun lần 2 với hoạt chất khác nhóm.

Top Hoạt Chất Đặc Trị Khô Vằn Hiệu Quả Nhất

Bà con nên chọn các sản phẩm thương mại có chứa một trong các hoạt chất sau:

Biện Pháp Phòng Ngừa Tái Phát

• Sạ gieo đúng mật độ: Tránh gieo sạ quá dày (chỉ nên sạ từ 80 - 100 kg giống/ha với sạ hàng, hoặc 100 - 120 kg/ha với sạ lan).
• Bón phân cân đối: Áp dụng công thức bón phân N-P-K cân đối, tăng cường Kali ở giai đoạn làm đòng để tăng độ cứng của bẹ lá.
• Vệ sinh tàn dư: Sau mỗi vụ thu hoạch, cần dọn sạch tàn dư rơm rạ và cày lật đất sớm để tiêu diệt hạch nấm tồn dư trong đất.

Các Câu Hỏi Thường Gặp

1. Phun thuốc trị khô vằn vào giai đoạn đón đòng có gây nóng lúa hay hư đòng không?

Nếu bà con dùng đúng liều lượng khuyến cáo và chọn các hoạt chất an toàn như Validamycin hoặc nhóm Strobilurin (Azoxystrobin), lúa sẽ không bị nóng. Tránh tăng liều quá mức hoặc phun các dòng thuốc nhũ dầu (EC) đậm đặc vào giữa trưa nắng gắt vì có thể làm táp đầu lá đòng.

2. Có nên trộn thuốc trị khô vằn với phân bón lá để phun cùng một lúc không?

Tuyệt đối không. Khi lúa đang bị bệnh khô vằn, việc bổ sung phân bón lá (đặc biệt là các loại chứa đạm, amin hoặc chất kích thích) sẽ làm tế bào nấm phát triển mạnh hơn, làm bệnh lây lan nhanh hơn. Chỉ nên phun phân bón lá sau khi vết bệnh đã khô hoàn toàn từ 3 – 5 ngày.

3. Tại sao phun thuốc khô vằn xong vài ngày sau lại thấy bệnh xuất hiện trở lại?

Nguyên nhân chính thường do:

• Phun không tới gốc: Thuốc chỉ bám trên tầng lá trên, trong khi ổ bệnh nằm sát mặt nước.
• Lượng nước phun quá ít: Thuốc không đủ độ phủ để trải đều xuống toàn bộ bẹ lá gốc.
• Hạch nấm trong đất còn nhiều: Hạch nấm cũ tiếp tục nảy mầm khi gặp độ ẩm cao. Bà con nên kết hợp rút bớt nước ruộng và phun lặp lại sau 5 – 7 ngày bằng hoạt chất khác nhóm.

4. Khô vằn và đạo ôn lá khác nhau thế nào ở giai đoạn đón đòng?

• Bệnh khô vằn: Xuất hiện đầu tiên ở bẹ lá sát mặt nước, vết bệnh dạng loang nổ như vân mây màu xám nâu, có tơ nấm trắng và hạch nấm tròn.
• Bệnh đạo ôn: Xuất hiện chủ yếu trên phiến lá, vết bệnh có hình mắt én (thoi), tâm màu xám trắng, viền màu nâu đỏ.

Tác giả: GoldseedTech

Các bài viết bạn có thể quan tâm:

Phòng trừ bệnh đạo ôn trên lúa vụ hè thu

Phòng chống bệnh rầy phấn trắng trên lúa vụ hè thu

Bảo vệ vụ mùa khỏi dịch bệnh nhờ tính chống chịu cao của giống lúa lai F1 GS55

Bệnh Bạc Lá Lúa- Biện Pháp Phòng Bệnh Hiệu Quả

Giải pháp khắc phục khi cây lúa bị sâu cuốn lá lúa